Όταν στην Ελλάδα τρελαίνεται και το ξύλο…

Είναι γνωστό ότι το κλίμα επηρεάζει τη συμπεριφορά και τον χαρακτήρα των ανθρώπων. Το ίδιο συμβαίνει και με το ξύλο.

Όταν αλλάζει συχνά η θερμοκρασία και η ατμοσφαιρική υγρασία ενός γεωγραφικού τόπου, όπως π.χ. συμβαίνει συχνά στη βόρεια Αττική, το φυσικό ξύλο που είναι εκτεθειμένο στον καιρό γίνεται κι αυτό νευρικό καθώς συρρικνώνεται ή διογκώνεται (ζαρώνει ή φουσκώνει).

Μάλιστα, τα διάφορα ξύλα, ανάλογα με το είδος τους, είναι άλλα λιγότερο και άλλα περισσότερο νευρικά. Αυτή τη νευρικότητα, λοιπόν, στις ξύλινες κατασκευές, κυρίως τις εξωτερικές ή ημιεξωτερικές, αλλά και στην επιπλοποιία, καλούμαστε να την εξουδετερώσουμε.

Το ξύλο αποτελείται από κύτταρα και κάθε κύτταρο είναι σαν ένα πήλινο κανάτι γεμάτο νερό. Όταν αδειάζουμε το νερό δεν δημιουργείται πρόβλημα στα τοιχώματα του κανατιού. Όταν όμως αρχίσει να εξατμίζεται η υγρασία από τα τοιχώματα του κανατιού, τότε το ξύλο αρχίζει να συρρικνώνεται, δηλαδή να μετακινείται, οπότε εμφανίζονται και τα προβλήματα.

Το Νο 1 μέτρο που πρέπει να πάρουμε είναι η αγορά και η χρησιμοποίηση ξηραμένης (στεγνής) ξυλείας.

Όλες οι δυσάρεστες συνέπειες που αναφέραμε αποφεύγονται εφόσον κατά την κατασκευή χρησιμοποιηθεί ξηραμένη ξυλεία.

Σήμερα η ξυλεία που διακινείται από το ξυλεμπόριο σχεδόν πάντα είναι ήδη ξηραμένη από το πριστήριο παραγωγής, όπου έχει τοποθετεί για μερικές ώρες σε θάλαμο ή κλίβανο ξηραντηρίου, όπου θανατώνονται και τυχόντα έντομα που ενδέχεται να βρίσκονται μέσα στο ξύλο.

Η φωτογραφία που βλέπετε στην αρχή του άρθρου, διαφημίζει τα ιταλικά ξηραντήρια ξυλείας CEAF.
Θέλει να πει ότι η χλωρή ξυλεία που παίρνουμε από το δέντρο φορτωμένη με υγρασία είναι σαν μια υπέρβαρη γυναίκα με περιττό λίπος. Μετά, αφού μπει στο ξηραντήριο, αποκτάει το στεγνό σώμα – μόνο ψαχνό – της αθλήτριας ή της γυναίκας που ιδρώνει κάθε μέρα με τις ώρες στα φίτνες.

Δηλαδή, αν για τον άνθρωπο η φροντίδα της υγείας είναι το γυμναστήριο, για το ξύλο είναι το ξηραντήριο. Προλαβαίνει τα δυσάρεστα…

Η υγρασία της ξυλείας μετριέται με ειδικά όργανα που λέγονται υγρόμετρα ξύλου.
Ο γενικός κανόνας είναι: Το ξύλο όταν πρόκειται να επεξεργαστεί στο επιπλοξυλουργείο, η κατάλληλη υγρασία του ανάλογα με τη χρήση για την οποία προορίζεται, πρέπει να κυμαίνεται ως εξής:

  • Έπιπλα – εσωτερικοί χώροι 8 – 9% (με ανοχή: 7-10% ανάλογα με το περιβάλλον χρήσης)
  • Κουφώματα 10 –12 %
  • Εξωτερικές κατασκευές 12 –16 %

Σήμερα όλοι οι ξυλουργοί ξέρουν πως αν χρησιμοποιήσουν ξυλεία με ποσοστά υγρασίας μεγαλύτερα από τα παραπάνω ρισκάρουν την αξιοπιστία τους ως επαγγελματίες.

Ο άλλος τρόπος ξήρανσης της ξυλείας είναι η φυσική ξήρανση (στον αέρα) κάτω από υπόστεγο, σε αποθήκη που αερίζεται ή και σε υπαίθριο χώρο.

Με τη φυσική ξήρανση το ξύλο διατηρεί καλύτερα τη φρεσκάδα του χρώματός του σε σχέση με το ξηραντήριο, αλλά επειδή η διαδικασία είναι χρονοβόρα- απαιτεί αρκετούς μήνες- προτιμώνται τα ξηραντήρια.

Όσοι έχουν πριστή ξυλεία από δικά τους δέντρα (καρυδιές, βελανιδιές κτλ.) και θέλουν να την στεγνώσουν με τον φυσικό τρόπο, μπορούν να βρουν οδηγίες σχετικά με τη στοίβαση (ντάνιασμα), τα πηχάκια, πόσους μήνες θα πάρει η όλη διαδικασία ανάλογα με το μήνα που άρχισε η ξήρανση, το είδος του ξύλου κτλ. στο άρθρο μας:

Φυσική ξήρανση (στον αέρα) πριστής ξυλείας: Η διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσετε για να γίνει σωστή δουλειά

Παρόλα αυτά, αν επισκεφθείτε μια περιοχή δίπλα σε δάσος σε μεγάλο υψόμετρο στην στην βορειοκεντρική Ευρώπη ή και στα ορεινά Βαλκάνια, θα δείτε ότι σε εξωτερικές ή ημιεξωτερικές κατασκευές, όπως παντζούρια, παράθυρα, εξώπορτες κτλ. η ξυλεία χρησιμοποιείται χλωρή, όπως έρχεται από το δάσος.

Αυτό συμβαίνει γιατί εδώ η υγρασία του ξύλου έχει περιέλθει σε κατάσταση ισορροπίας με την ατμοσφαιρική υγρασία και δεν διαταράσσεται η δομή των κυττάρων του. Τα τοιχώματα του πήλινου κανατιού που λέγαμε δεν αποβάλλουν πια υγρασία.
Εδώ το κλειδί λέγεται υγρασία ισορροπίας, η οποία διαφέρει από τόπο σε τόπο και από μήνα σε μήνα.

Αν θέλετε να πληροφορηθείτε την υγρασία ισορροπίας του ξύλου σε 21 ελληνικές πόλεις, στους 12 μήνες του έτους, καθώς και την προβλέψιμη κινητικότητα του ξύλου, διαβάστε το άρθρο μας:

Η κίνηση του ξύλου στις κατασκευές, κυρίως εξωτερικού χώρου. Πως μπορούμε να τη μειώσουμε σε χαμηλά επίπεδα.