Πάνελ ξύλου και διακοσμητικές επιφάνειες

Μοριοσανίδες και MDF

Δύο οικολογικά υλικά, που αν δεν υπήρχαν ήταν καιρός να τα εφεύρουμε σήμερα!
Τι πιστεύουν οι καταναλωτές και τι είναι στην πραγματικότητα. 

Πώς να επιλέξετε το κατάλληλο υλικό στην κατάλληλη χρήση.

moriosanides-mdf-arxi-1

 

Τα πάνελ με βάση το ξύλο– λέγονται επίσης: βιομηχανικό ξύλο, τεχνητή ξυλεία, τεχνητές ξυλόπλακες, βιομηχανικά είδη ξύλου- είναι υλικά πανταχού παρόντα στα μέρη όπου κατοικούν άνθρωποι.

Στους εσωτερικούς χώρους, όπου κι αν βρίσκεστε και κοιτάξτε δίπλα σας θα βρείτε πάνελ ξύλου.
Αποτελούν το υπόστρωμα ή τον πυρήνα που δεν βλέπουμε, των επιφανειών των επίπλων και των επιπλώσεων.
Στους εξωτερικούς χώρους υπάρχουν στις πινακίδες και σε διάφορες άλλες ξυλουργικές κατασκευές, συμπληρωματικά του ξύλου.

Τα πάνελ ξύλου είναι συνήθως επενδεδυμένα με διάφορα διακοσμητικά φύλλα από χαρτί, ή φυσικό καπλαμά, ή πλαστικό.
Χλιδάτες διακοσμητικές επιφάνειες πολυτελών χώρων ούτε καν φανταζόμαστε ότι στον πυρήνα τους έχουν μοριοσανίδα (νοβοπάν).

Τα πιο γνωστά είδη βιομηχανικού ξύλου είναι οι μοριοσανίδες ή νοβοπάν ή τσίμπορντ (chipboard) , οι ινοσανίδες τύπου MDF και το κόντρα πλακέ.

Το πλακάζ, ο ταμπλάς και οι επιφάνειες σύνθετου ξύλου είναι επίσης ξυλόπλακες, αλλά είναι υλικά φυσικού ξύλου/μασίφ, οπότε δεν τα εξετάζουμε εδώ.
Το κόντρα πλακέ επειδή δεν αποτελείται από κομμάτια ξύλου, αλλά από ξυλόφυλλα, το θεωρούμε πάνελ ξύλου.

Πάρα πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι οι μοριοσανίδες είναι κομματάκια από ξύλο συγκολλημένα μεταξύ τους.
Αυτό δεν είναι αλήθεια. Και στα δύο πάνελ ξύλου που μιλάμε παρακάτω, μοριοσανίδες και MDF, στη φάση της παραγωγής καταστρέφεται η δομή του ξύλου, όταν αλέθονται τα κομμάτια του, κάτι που είναι και καλό και κακό.

Καλό γιατί στο πάνελ μειώνεται η κινητικότητα που έχει το ξύλο ως συμπαγές μασίφ υλικό, κακό γιατί η επαναπαρασκευή του ξύλου σε πάνελ απαιτεί κόλλα φορμαλδεύδης, από την οποία εξατμίζεται η ελεύθερη φορμαλδεύδη στον αέρα που αναπνέουμε.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι μοριοσανίδες και το MDF θεωρούνται από μερικούς υλικά αμφιλεγόμενα. (Μιλάμε παρακάτω για το πρόβλημα της φορμαλδεύδης).

Τα πάνελ ξύλου συνδυάζουν τα πλεονεκτήματα των φυσικών υλικών με τις εξελίξεις και τις καινοτομίες της επιστήμης και της τεχνολογίας.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ευρέως και οι κατασκευές να έχουν ομοιογενή χαρακτηριστικά, κάτι που έχει μεγάλη σημασία στη διακόσμηση και το design.

Από την άποψη των τεχνικών δυνατοτήτων έχουν γενικά καλύτερη σταθερότητα διαστάσεων από το φυσικό ξύλο.
Ναι, σωστά διαβάσατε, η τεχνητή ξυλεία είναι προτιμότερη από το μασίφ ξύλο, από την τεχνική σκοπιά, με την προϋπόθεση βέβαια της σωστής εφαρμογής της.

Γενικά, σε πολλές χρήσεις στη σύγχρονη παραγωγή επίπλων η μοριοσανίδα ξεπερνάει κατά πολύ το MDF, αν και πολλοί πιστεύουν το αντίθετο.

Το MDF είναι ένα υλικό πιο εξευγενισμένο, με λεία επιφάνεια και πιο ομοιογενή μάζα από τις μοριοσανίδες, γιατί η πρώτη του ύλη (τσίπς) είναι περισσότερο επεξεργασμένη σε σχέση με τη μάζα της μοριοσανίδας.

Γενικά οι καταναλωτές έχουν αναπτύξει με τον καιρό μια νοοτροπία ότι το MDF είναι καλύτερο λόγω της συνεκτικότητας και της αντίστασής του στο νερό.
Όμως αυτές τις ιδιότητες τις πάνε πιο πέρα μόνοι τους… Μάλιστα μερικοί είναι ακόμα πρόθυμοι να πληρώσουν και περισσότεροι αρκεί τα προϊόντα τους να γίνουν από MDF.

Στις δεκαετίες πριν την οικονομική κρίση, η Ελλάδα ήταν πρώτη στην Ευρώπη στην κατά κεφαλή κατανάλωση MDF, κάτι που είχε ως συνέπεια και την αυξημένη χρήση καπλαμά λόγω των επενδύσεων του MDF με καπλαμά, αλλά και στο να είναι τελευταία στην κατά κεφαλή κατανάλωση φυσικής ξυλείας.

Οι μοριοσανίδες και το MDF με το να αντικαθιστούν το μασίφ ξύλο σε μια ποικιλία εφαρμογών, έχουν κάνει τα έπιπλα πιο προσιτά αγαθά.

Ένας καταναλωτής ή μια καταναλώτρια, όταν πρόκειται να αγοράσει ή να παραγγείλει μια επίπλωση, το καλύτερο που πρέπει να λάβει υπόψη του/της είναι το αν ο κατασκευαστής χρησιμοποιεί καλής ποιότητας μοριοσανίδα ή MDF στα προϊόντα του.

Ο καταναλωτής πρέπει να θυμάται ότι το κάθε προϊόν έχει τις ποιότητές του.
Στις μοριοσανίδες, για παράδειγμα, υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος από διαφορές μεταξύ ΚΑΛΗΣ μοριοσανίδας και ΦΘΗΝΗΣ μοριοσανίδας.

Κάθε ξυλοβιομηχανία παράγει σταθερά πάνελ με τον δικό τους χαρακτήρα που εξαρτάται από το μίγμα των ξύλων που χρησιμοποιεί, την καθαρότητά του σε ίνες ξύλου, την κόλλα, τον τρόπο στρωμάτωσης του «ξυλαύλερου» κτλ.
Για παράδειγμα, η ύπαρξη ή μη διαφορετικής μεσαίας στρωμάτωσης στο πάνελ καθορίζει την επιθυμητή ελαστικότητα ή την μηχανική αντοχή του, ανάλογα με τη χρήση που προορίζεται, αν π.χ. χρησιμοποιηθεί για μια εσωτερική πόρτα, ή για ντουλάπια κουζίνας κτλ..

Διεθνώς, σήμερα όλες σχεδόν οι ξυλοβιομηχανίες, παράλληλα με τα προϊόντα της στάνταρ παραγωγής τους, παράγουν και ειδικές μοριοσανίδες, όπως π.χ. αντοχής στην υγρασία, επιβραδυντικές της πυρκαγιάς, με ακουστική μόνωση κτλ.
Γενικά, όλες οι εφαρμογές μπορούν να επιτευχθούν με τη χρήση ειδικών τύπων μοριοσανίδας.

Το ίδιο συμβαίνει και με το MDF, με πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις MDF ειδικών χρήσεων, το έγχρωμο MDF, το ΗDF υψηλής πυκνότητας για δάπεδα λαμινέϊτ, το λεπτού πάχους MDF, αυτό που η επιφάνειά του έχει μεταλλική σκόνη για να δέχεται το γνωστό από τα αυτοκίνητα μεταλλικό χρώμα σε βαφή πούδρας κ.ά.

Τα πάνελ ξύλου – μοριοσανίδες και MDF – που παράγονταν στην Ελλάδα μέχρι πρότινος από τις πτωχευμένες και ακινητοποιημένες σήμερα ελληνικές ξυλοβιομηχανίες – σήμερα λειτουργεί μόνο η ΑΚΡΙΤΑΣ που καλύπτει ένα μικρό μόνο μέρος των αναγκών του κλάδου- ήταν από τα καλύτερα και πιο τίμια πάνελ ξύλου στον κόσμο! Αυτό δεν είναι σχήμα λόγου.

Ο λόγος; Η καθαρότητα της πρώτης ύλης .
Οι εγχώριες ξυλοβιομηχανίες χρησιμοποιούσαν πρώτη ύλη μόνο φυσικό ξύλο θρυμματισμού, όπως τα καυσόξυλα, όταν διεθνώς χρησιμοποιείται σε μεγάλο ποσοστό το ανακτημένο από την ανακύκλωση ξύλο. Το τελευταίο, επειδή έχει στην επιφάνειά του ακόμη υπολείμματα από βερνίκια, κόλλες κτλ. δεν έχει την καθαρότητα του φυσικού ξύλου θρυμματισμού και αυτό βγαίνει στην ποιότητα του τελικού προϊόντος.

epf-panel-2

Παραθέτουμε ένα σχεδιάγραμμα της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Πάνελ EPF από το μακρινό 2003, το οποίο δείχνει ότι η ελληνική ξυλοβιομηχανία ήταν πρώτη στην Ευρώπη από την άποψη της χρησιμοποίησης φυσικού (μασίφ) ξύλου ως πρώτη ύλη, εξ’ ου και η φήμη της κορυφαίας ποιότητας των ελληνικών μοριοσανίδων στην Ευρώπη τις περασμένες δεκαετίες!

Έκτοτε το σχεδιάγραμμα δεν ξαναεμφανίστηκε. Αυτό έχει να κάνει με την αλλαγή στρατηγικής της ΕΕ, καθώς μετά το 2003 άρχισε να προωθείται η βιομάζα (καύση του ξύλου για παραγωγή ενέργειας), η οποία από λόγους ανταγωνισμού προξένησε οξύτατο πρόβλημα εύρεσης πρώτης ύλης στην ευρωπαϊκή ξυλοβιομηχανία.

Έτσι το θέμα ανακτημένο ξύλο/ανακύκλωση πήρε καινούριες διαστάσεις. Σήμερα είναι σε εξέλιξη νέες τεχνολογίες και καινοτομίες με στόχο να βελτιώσουν την καθαρότητα της πρώτης ύλης, συνεπώς και την ποιότητα των πάνελ που προέρχονται από ανακτημένο ξύλο.

panel-xylou-2
Η καύση του ξύλου για παραγωγή ενέργειας (βιομάζα) προκάλεσε οξύ πρόβλημα πρώτων υλών στην ξυλοβιομηχανία.

Μέχρι πριν μερικά χρόνια τα πάνελ ξύλου που ήταν επενδεδυμένα με φύλλα απομίμησης του ξύλου θεωρούνταν κατώτερα προϊόντα και είχαν μια υποτιμητική αντιμετώπιση. Τα τελευταία χρόνια, χάρη στην ψηφιακή εκτύπωση, η βιομηχανία των επενδύσεων έκανε πραγματικά θαύματα!

Τώρα οι επενδεδυμένες διακοσμητικές επιφάνειες μιμούνται με ρεαλισμό όχι μόνο τη σχεδίαση, τους χρωματισμούς και τους πόρους των διαφόρων ακριβών ειδών ξύλου, αλλά ακόμη και την αφή του ξύλου, με αποτέλεσμα τα προϊόντα αυτά να είναι σήμερα αποδεκτά τόσο από την αγορά, όσο και από τους τελικούς καταναλωτές.

diakosmitiki-epifaneia-1

Σημασία έχει να ξέρει ο καταναλωτής τη στιγμή της αγοράς τι αγοράζει.
Αν αυτό είναι ακριβό, γιατί είναι ακριβό κι αν είναι φθηνό γιατί είναι φθηνό, κι αν είναι μεσαίας τιμής γιατί είναι τέτοιο.

Σήμερα, επιλέγουμε τα πάνελ ξύλου γιατί είναι υλικά γερά, καθαρά και συνδυάζουν την οικονομική λογική μιας αγοράς με τις οικολογικές απαιτήσεις.

Στα χρόνια της οικονομικής κρίσης και καθώς η παγκόσμια κοινότητα συνειδητοποιεί όλο και περισσότερο την αναγκαιότητα της αποτελεσματικής χρήσης των φυσικών πόρων, τα πάνελ ξύλου, αν δεν υπήρχαν, ήταν καιρός να τα εφεύρουμε!

Υπενθυμίζουμε ότι οι μοριοσανίδες και το MDF είναι υλικά που αξιοποιούν στο έπακρον πριονίδια, ροκανίδια και άλλα υπολείμματα ξύλου που άφησαν πίσω τους οι άλλες διαδικασίες κατασκευής επίπλων, καθώς και τα άχρηστα ξύλα που έμειναν στο δάσος μετά από υλοτομίες και καθαρισμούς, ενώ παράλληλα αξιοποιούν και το ανακυκλωμένο ξύλο.

Από τα υλικά αυτά, τα οποία διαφορετικά θα πήγαιναν για καύση ή σε χωματερές, παράγονται οι μοριοσανίδες και το MDF των οποίων η μάζα περιέχει ίνες ξύλου σε ποσοστό περισσότερο από το 90% κατ’ όγκο. Το υπόλοιπο 10% περίπου καταλαμβάνει η κόλλα.

Ακόμη, τόσο η παραγωγή των πάνελ ξύλου από την ξυλοβιομηχανία, όσο και η μετέπειτα κατεργασία τους στα επιπλοξυλουργεία, επιβαρύνουν ελάχιστα το περιβάλλον σε σχέση με άλλα ενεργοβόρα υλικά.

 

Μοριοσανίδες και MDF

Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται μοριοσανίδες και σε ποιες MDF.
Τα υπέρ και τα κατά του κάθε υλικού

moriosanides-1-min
Μοριοσανίδες
mdf-1
Ινοσανίδες (MDF)

Οι μοριοσανίδες και το MDF σίγουρα δεν είναι φυσικό ξύλο– δεν έχουν τα χαρίσματά του – αλλά είναι δύο υλικά βιομηχανικού ξύλου, φθηνά, ομοιογενή και σταθερά.
Είναι:

  • ΥΛΙΚΑ ΦΘΗΝΑ. Είναι τα φθηνότερα υλικά απ’ όλο το φάσμα των προϊόντων ξύλου.
  • ΥΛΙΚΑ ΟΜΟΙΟΓΕΝΗ. Τα πάνελ του MDF και των μοριοσανίδων δεν έχουν τις ανωμαλίες του καπλαμά του πυρήνα του κόντρα πλακέ, όπως κενοί χώροι στο εσωτερικό και μπαλώματα στο εξωτερικό.
  • ΥΛΙΚΑ ΣΤΑΘΕΡΑ. Τα πάνελ του MDF και των μοριοσανίδων δεν συρρικνώνονται, δεν διογκώνονται και δεν σκεβρώνουν στον ίδιο βαθμό όπως το μασίφ ξύλο.

Αλλά, το βιομηχανικό ξύλο (μοριοσανίδες, MDF) έχει και μερικά σημαντικά μειονεκτήματα:
Είναι βαρύ, παθαίνει εύκολα ζημιά και δεν είναι πολύ σκληρό (κοκαλωμένο).
Επιπλέον, δεν κρατάει τις βίδες όπως το μασίφ ξύλο, φουσκώνει όταν βραχεί και δημιουργεί σύννεφα αντιπαθητικού πριονιδιού όταν δουλεύεται.

Οι μοριοσανίδες προσφέρονται καλύτερα στους ξυλουργούς για διάφορες ξυλουργικές εργασίες, αλλά το MDF είναι αυτό που προτιμούν οι επιπλοποιοί.
Το MDF είναι πιο ομαλό, παίρνει μεγαλύτερη λεπτομέρεια, κρατάει τις βίδες καλύτερα και βάφεται πολύ καλά από τη στιγμή που οι άκρες του ασταρώνονται.

kopi-melaminis

Πάντως, όποιο από τα δύο υλικά κι αν επιλεχθεί, οι κατασκευαστές πρέπει να χρησιμοποιούν κοπτικά καρβιδίου.
Μπορεί οι καταναλωτές να μην ενδιαφέρονται για τα κοπτικά που χρησιμοποιεί ο κατασκευαστής τους, αλλά ο ρόλος των κοπτικών είναι πολύ σημαντικός, γιατί η ποιότητα της κοπής αντανακλάται στην αντοχή και στην ποιότητα των επίπλων.

mdf-moriosanida-pixaki-xylou-skitso-1

Το MDF έχει πολύ πιο ξεκαθαρισμένες άκρες απ’ ότι οι μοριοσανίδες.
Αυτό γιατί το MDF είναι κατασκευασμένο από πολύ μικρές ίνες ξύλου, σχεδόν όπως το αλεύρι, ενώ οι μοριοσανίδες είναι κατασκευασμένες από μεγαλύτερες, πιο χονδροειδείς ίνες. Οι μοριοσανίδες έχουν μια τάση να πετούν τσιπ όταν επεξεργάζονται.

Για να είναι οι άκρες της μοριοσανίδας, που τις λέμε και περιθώρια, ευκρινείς και ξεκάθαρες, κολλιέται πάνω τους μια ταινία ή ένα πηχάκι ξύλου με τη μηχανή που λέγεται συγκολλητική περιθωρίων.

baros-panels-1

Οι επιπλοξυλουργικές κατασκευές από MDF και μοριοσανίδες είναι βαριές, οι μεγάλες μπορούν να ζυγίζουν έναν τόνο.

Ένα πλήρες βιομηχανικό φύλλο MDF πάχους 16 mm είναι 50 κιλά.
Το ίδιο φύλλο σε μοριοσανίδα συνήθως ζυγίζει 42 κιλά.
Σε κόντρα πλακέ σημύδας, για τη σύγκριση, ζυγίζει 30 κιλά.
Το πλακάζ είναι ακόμη πιο ελαφρύ.

Επιπλέον βάρος στα έπιπλα σημαίνει ότι μεντεσέδες, σύνδεσμοι και αρμοί πρέπει να είναι ιδιαίτερα δυνατοί.

mdf-2a

Η επιφάνεια του MDF και των μοριοσανίδων είναι εξαιρετικά επίπεδη. Είναι ιδανική για επένδυση, επειδή δεν υπάρχουν εξογκώματα ή κυματισμοί που θα διακρίνονταν και από έξω, όταν η επένδυση θα ήταν από λεπτό φύλλο καπλαμά ή άλλου υλικού. Για να κρατήσει το πάνελ ανεπηρέαστο από τη στρέβλωση επενδύουμε με κόλλα τον καπλαμά και στις δύο όψεις του πάνελ.

rafi-novopan-kampsi

Η επιφάνεια μπορεί να είναι επίπεδη, αλλά δεν είναι άκαμπτη. Εικόνα γνώριμη:
Ράφια από MDF και μοριοσανίδα γέρνουν ακόμη και από το βάρος τους, εκτός αν έχουν πρόσθετη υποστήριξη.
Ράφια που είναι 25 cm βαθιά θα πρέπει να είναι όχι περισσότερο από 58 cm σε μάκρος.

Αξίζει να τονιστεί ότι μια επιφάνεια από μοριοσανίδα ή MDF επενδεδυμένη με λαμίνα HPL (τύπου πάγκου) δεν καλύπτει απλά το αισθητικό σκέλος, αλλά βελτιώνει και τα φυσικά χαρακτηριστικά της επιφάνειας.
Για παράδειγμα, ένα ράφι από μοριοσανίδα πάχους 18 mm που έχει μήκος 60 cm, θα αντέξει ομοιόμορφο βάρος 20 κιλών/10 τετρ. παλάμες, υφιστάμενο μια παραμόρφωση (κοιλιά) 3 mm.
Τουναντίον, ράφι των ιδίων διαστάσεων, αλλά επενδεδυμένο με HPL(π.χ. φορμάϊκα), αντέχει βάρος 40 κιλών/10 τετρ. παλάμες πριν παρουσιάσει την ίδια παραμόρφωση.

metrisi-mdf-2

 

Η ακρίβεια του πάχους του MDF συνήθως δείχνει και την αξία του. Σε αντίθεση με το κόντρα πλακέ, το MDF και οι μοριοσανίδες ταιριάζουν ακριβώς στις αυλακώσεις όπου εφαρμόζονται. Στα δύο πάνελ, υλικό πάχους 16mm θα διογκωθεί 3,7 mm ή περισσότερο αν αποθηκεύεται σε υγρές συνθήκες και γι’αυτό είναι καλό να διατηρείται σε ξηρό μέρος.

mdf-idiokataskeyh1

Το MDF είναι ιδανικό για ιδιοκατασκευές.
Είναι επίπεδο, ομαλό, εξίσου σταθερό σε μήκος και πλάτος, έχει ακριβές πάχος και κόβεται σε διάφορα σχήματα χωρίς ξεφλούδισμα. Επιπλέον, μπορεί να τρυπηθεί με ακρίβεια δημιουργώντας καθαρές τρύπες, επειδή δεν υπάρχουν ίνες για να εκτρέψουν τη διάτρηση.
Η ιδιοκατασκευή που βλέπετε χρησιμοποιείται για να ακονίζει ειδικά σκαρπέλα.

mdf-leptoxylourgiki

Το λεπτό MDF είναι χρήσιμο για τη δημιουργία διαφόρων μοντέλων, εποπτικών οργάνων, καλουπιών κτλ.
Εξυπηρετεί το ότι διατίθεται σε φύλλα των 6 mm και 12 mm, αλλά ίσως χρειαστεί να τα παραγγείλετε μέσω ξυλεμπόρου.
Το MDF είναι εύκολο να λειανθεί, ιδιαίτερα όταν είναι λεπτό. Το 6 mm MDF είναι ένα υλικό καλύτερο από το κόντρα πλακέ για κατασκευή προτύπων, επειδή τα άκρα του είναι πιο ομαλά, αλλά δεν είναι αρκετά ισχυρό προκειμένου για μεγάλα λεπτά κομμάτια.

mdf-frezarisma

Τα πρότυπα που κατασκευάζονται από MDF με τη φρέζα έχουν ανθεκτικά περιθώρια διαρκείας.
Το MDF των 12mm πάχους έχει καλύτερη απόδοση, καθώς έχει μεγαλύτερη επιφάνεια έδρασης από το MDF των 6mm, ενώ διαμορφώνεται και λειαίνεται πιο εύκολα από το υλικό των 18 mm.
Γι’ αυτό μια απόλυτα ομαλή άκρη στο πρότυπο βοηθά πραγματικά να γίνουν αντίγραφα που απαιτούν λίγο τρίψιμο.

sxisimo-mdf-1

Στα πάνελ ξύλου οι ρωγμές ξεκινούν εύκολα, αν κόβετε γωνίες και δεν έχετε ανοίξει με το τρυπάνι μια τρύπα-πιλότο για τη βίδα.
Αυτό εξηγεί το πρόβλημα της ίσιας κάθετης μετωπικής σύνδεσης δύο πάνελ.
Από μικροσκοπικές ρωγμές ξεκινούν μεγάλες αποτυχίες! Κοντές, με ρηχό σπείρωμα ξυλόβιδες δεν κρατούν καλά στις άκρες των πάνελ ξύλου.

sxisimo-mdf-2

Οι μακριές βίδες και οι σύνδεσμοι ραφιών (ποταμός, πατούρα κτλ.) είναι ότι το καλύτερο για τα ράφια.
Οι βίδες με βαθύ σπείρωμα είναι πολύ κατάλληλες. Τρυπήστε μία πολύ μακριά πιλοτική τρύπα που θα έχει την ίδια διάμετρο με το συμπαγή άξονα της βίδας. Προσθέστε κόλλα για να κάνετε μια πραγματικά ισχυρή και ανθεκτική ένωση. (Χρησιμοποιήστε άφθονη επειδή οι άκρες απορροφούν πολύ κόλλα!)

fouskoma-novopan

Τα υγρά δάπεδα των υπογείων φέρνουν την καταστροφή στο MDF και τις μοριοσανίδες.
Οι ίνες και στα δύο πάνελ απορροφούν νερό, το οποίο επεκτείνεται όπως στο σφουγγάρι. Όταν το υλικό στεγνώνει, δεν συρρικνώνεται πίσω. Αντί αυτού, βγάζει μικροσκοπικές ρωγμές που αποδυναμώνουν το υλικό. Αν αυτό το κομμάτι κινείται, το κάτω άκρο θα καταρρεύσει.

takaki-rafiou-novopan

Στην περίπτωση αυτή σηκώστε την κατασκευή πάνω από το υγρό πάτωμα και στηρίξτε την πάνω σε βάση από συμπαγές ξύλο.
Στη φωτο χρησιμοποίησαν εμποτισμένη ξυλεία (έτσι τα πόδια δεν θα σαπίσουν ακόμα και αν μείνει η υγρασία) και κόλλησαν τα πόδια με μια ανθεκτική στο νερό κίτρινη κόλλα.
Η κόλλα λειτουργεί σαν φράγμα που αποτρέπει την απορρόφηση του νερού.

Σημείωση: Οι φωτογραφίες και το τεχνικό κείμενο των λεζαντών είναι από το Popular Woodworking, εκτός από τη φωτο του λεπτού MDF που είναι της ιταλικής ξυλοβιομηχανίας FANTONI.

ΠΙΝΑΚΑΣ
Ποια έπιπλα είναι προτιμότερο να γίνονται με μοριοσανίδες και ποια με MDF.

Έπιπλα/εξήγηση MDF Μοριοσανίδες
Έπιπλα με ένωση καβύλια/κόλλα. Εφόσον χρησιμοποιηθεί η κατάλληλη κόλλα, το MDF αποτελεί την καλύτερη επιλογή λόγω των μικρών ινών του. Οι μοριοσανίδες δεν μπορούν να έχουν το καλύτερο αποτέλεσμα σ’ αυτόν τον τομέα.
Συναρμολογούμενα έπιπλα με το χωνευτό φεράμι (σύστημα minifix) Με τους μοντέρνους τρόπους συναρμολόγησης επιφανειών το MDF δεν είναι τόσο δυνατό όσο οι μοριοσανίδες. Οι μοριοσανίδες δεν μπορούν να έχουν το καλύτερο αποτέλεσμα σ’ αυτόν τον τομέα.
Βάρος Το MDF έχει πυκνότητα 750-800 kg/m3.
Αυτό το κάνει βαρύτερο κατά
10-15% από τις μοριοσανίδες.
Οι μοριοσανίδες έχουν βάρος 650-700 kg/m3.
Κρεβατοκάμαρες, καθιστικά, και τραπεζαρίες Το MDF θα αυξήσει το βάρος των επίπλων.
Το ότι παρουσιάζει αντίσταση στην υγρασία δεν έχει καμία σημασία στις κρεβατοκάμαρες ή τα καθιστικά.
Χρήση μοριοσανίδας σωστής ποιότητας ξεπερνάει το MDF.
Η μοριοσανίδα παράγει πολύ καλύτερα αποτελέσματα, επειδή τα περισσότερα έπιπλα κατασκευάζονται με σύγχρονες τεχνικές συνδεσμολογίας.
Έπιπλα κουζίνας Το MDF ξεπερνάει τις μοριοσανίδες επειδή είναι ανθεκτικό στο νερό όταν έρχεται σε επαφή με νερά και υδρατμούς. Οι μοριοσανίδες σε επαφή με νερό ή υδρατμούς πιθανόν θα χάσουν τα χαρακτηριστικά τους σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Βέβαια υπάρχουν και μοριοσανίδες ανθεκτικές στην υγρασία, αλλά εδώ μιλάμε για τα προϊόντα της στάνταρ παραγωγής.

 

Από τις παραπάνω παρατηρήσεις είναι προφανές ότι κάθε προϊόν έχει τη θέση του.

Η μοριοσανίδα κρατάει καλά τις βίδες και τους άλλους συνδέσμους συναρμολόγησης.
Στο άλλο μέρος, το MDF έχει ένα ομαλότερο φινίρισμα και είναι περισσότερο ανθεκτικό στο νερό.

Άλλα υλικά του πυρήνα των επιφανειών
εκτός από τις μοριοσανίδες και το MDF

OSB, κόντρα πλακέ, πλακάζ, χάρντ μπορντ

 

OSB – Γιατί να το επιλέξετε

Το OSB έχει βγάλει τη φήμη ότι είναι ένα υλικό χαμηλού κόστους υποκατάστατο του κόντρα πλακέ, με αποτέλεσμα οι πελάτες να νομίζουν ότι κάτι δεν πάει καλά, καθώς γίνονται καχύποπτοι και αναρωτιούνται πως είναι δυνατόν ένα ακριβό προϊόν όπως το κόντρα πλακέ να αντικαθίσταται με κάτι το φθηνό, όπως το OSB!

osb-tabani

Κι όμως, σύμφωνα με τις προδιαγραφές, η δομική απόδοση του OSB και του κόντρα πλακέ είναι ισοδύναμη. Υπάρχει τεχνική εξήγηση γι’ αυτό. Η φιλοσοφία παραγωγής είναι η ίδια και στα δύο υλικά:
Μονός αριθμός στρώσεων ξύλου (3 ή 5) σταυρωτά τοποθετημένων για την εξουδετέρωση των εντάσεων του φυσικού ξύλου.

Αλλά, ενώ στην περίπτωση του κόντρα πλακέ χρησιμοποιούνται ξυλόφυλλα υψηλού κόστους παραγωγής, το OSB κατασκευάζεται από στρώσεις μικρών τεμαχιδίων ξύλου λεύκης ή άλλων δέντρων ταχείας ανάπτυξης που καλλιεργούνται ειδικά γι’ αυτόν το σκοπό.

Το OSB είναι προϊόν αγγλοσαξωνικής έμπνευσης και προέλευσης.
Στην Ελλάδα δεν είχαμε ποτέ παραγωγή OSB, ίσως γιατί υπήρχε εγχώρια παραγωγή κόντρα πλακέ, ενώ μερικοί που τα συμφέροντά τους ήταν σ’ άλλα πάνελ, έλεγαν ότι το OSB είναι αντιαισθητικό προϊόν. Βέβαια, μερικά χρόνια αργότερα διαψεύστηκαν παταγωδώς….

Το OSB από τη στιγμή που ήρθε στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, κέρδισε την προτίμηση των καταναλωτών και κάνει θραύση στην αγορά! Ασφαλώς το μέλλον του διαγράφεται λαμπρό, με δεδομένη και την οικολογική διάσταση του προϊόντος.

osb-foto-1

Σήμερα, είτε μας αρέσει είτε όχι, οι χρήσεις του OSB διευρύνονται ταχύτατα, τόσο του τύπου του προϊόντος που απευθύνεται στις εξωτερικές εφαρμογές, καθώς είναι ένα υλικό αδιάβροχο (παρασκευάζεται με κόλλα και κερί), όσο και του τύπου των εσωτερικών εφαρμογών, που είναι φθηνότερος και αντιπροσωπεύει ένα υλικό οπτικά εντυπωσιακό.

osb-trapezi

Το OSB επεξεργάζεται και βάφεται εύκολα όπως κάθε ξύλο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οροφές, τοίχους, πατώματα, πέργκολες, επιγραφές, επιπλώσεις, βιτρίνες, διαχωριστικά πάνελ κτλ.

Το OSB, όπως και το κόντρα πλακέ, έχουν εξαιρετικές μηχανικές ιδιότητες, αλλά και κοινή αδυναμία την απειλή της υγρασίας.
Πρέπει να χρησιμοποιούνται μακριά από το έδαφος και να προστατεύονται περιμετρικά οι άκρες του πάνελ από τις καιρικές συνθήκες – το κέντρο είναι λγότερο ευάλωτο- διότι από τη στιγμή που θα απορροφήσουν υγρασία δεν επιστρέφουν στην προτέρα κατάσταση όταν στεγνώσουν.

Κόντρα πλακέ – Γιατί να το επιλέξετε

Ενώ οι μοριοσανίδες και το MDF παρασκευάζονται από «ξυλάλευρο», για να το πούμε απλουστευμένα, το κόντρα πλακέ κατασκευάζεται από τρία ή πέντε φύλλα ξύλου (καπλαμά) πάχους 0,8 έως 1,5mm, τα οποία συγκολλούνται σταυρωτά (κόντρα) μεταξύ τους, ώστε να εξαλείφονται οι εντάσεις του ξύλου, με αποτέλεσμα το νέο προϊόν να είναι βελτιωμένο, ως προς την κινητικότητα, σε σχέση με το φυσικό ξύλο από το οποίο προήλθαν τα ξυλόφυλλα και όμοιο ή περίπου όμοιο με το αρχικό ξύλο ως προς τις άλλες ιδιότητες.

kontra-plake-3-5-strosevn
Κόντρα πλακέ από σημύδα Βαλτικής 3 και 5 στρώσεων

Ανάλογα με το είδος της κόλλας που χρησιμοποιείται για την συγκόλληση των ξυλοφύλλων, το κόντρα πλακέ κατηγοριοποιείται σε οικοδομικό (αδιάβροχη κόλλα) και διακοσμητικό/επιπλοποιίας (μελαμινικές κόλλες), που σημαίνει όχι έκλυση φορμαλδεύδης.

Το κόντρα πλακέ είναι πιο ακριβό από το MDF και η τιμή του είναι υψηλότερη όσο ο καπλαμάς της εκτεθειμένης του επιφάνειας είναι από ακριβό ξύλο, με υψηλή διακοσμητική αξία.

kontra-plake-erythrelaths
Κόντρα πλακέ ερυθρελάτης από καπλαμά εκτύλιξης
kaplantismeno-kontra-plake
Καπλαντισμένο κόντρα πλακέ
karekles-apo-kontra-plake
Καρέκλες από κόντρα πλακέ

Σε σχέση με το MDF, στα υπέρ του κόντρα πλακέ καταγράφονται:

  • Θα το βρείτε όχι μόνο σε διαφορετικά πάχη, αλλά και σε διάφορες ποιότητες, ώστε να μπορείτε να επιλέξετε το κατάλληλο για το έργο σας.
  • Εφόσον δεν έχει κατασκευαστεί με κόλλα ουρίας-φορμαλδεΰδης , δεν εκλύει στον αέρα όπου θα χρησιμοποιηθεί φορμαλδεΰδη.

Στα κατά του υλικού, το κόντρα πλακέ χρεώνεται το ότι στις άκρες του ξεχωρίζουν τα φύλλα του καπλαμά, και καμιά φορά είναι και ξεκολλημένα, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν δυσκολία κάποιες επεξεργασίες του υλικού, όπως η επένδυση των περιθωρίων.

Επίσης, παρόμοιο πρόβλημα ενδέχεται να παρουσιάσουν και κάποιες άλλες επεξεργασίες του υλικού, όπως π.χ. το φρεζάρισμα, η διάτρηση, η πατούρα και η αυλάκωση της επιφάνειας, σε σχέση με το MDF που έχει ομαλές επιφάνειες.

Πάντως, προκειμένου για έπιπλα, ντουλάπια και γενικά για εσωτερική χρήση, μπροστά στην επιλογή κόντρα πλακέ ή MDF, τις περισσότερες φορές υπερισχύει το κριτήριο της χαμηλότερης τιμής του MDF.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ημιτελή μέρη επίπλων από καμπυλωμένο κόντρα πλακέ, όπως πλάτες καρεκλών , μπράτσα και καθίσματα κερεκλών, κεφαλάρια κρεβατιών, βαρέλια επένδυσης κολώνας, κουπαστές σκάλας, καθώς και διάφορα προφίλ, τα οποία διατίθενται στους κατασκευαστές επίπλων απευθείας από τα εργοστάσια παραγωγής τους.

Όπως συμβαίνει και με τα άλλα πάνελ ξύλου, παράλληλα με τα στάνταρ προϊόντα παράγονται από τις ξυλοβιομηχανίες και κόντρα πλακέ ειδικών χρήσεων, όπως ηχομονωτικά, θερμομονωτικά, αντιπυρικά, τύπου σάντουϊτς από κυψελωτό χαρτόνι, με φίλμ ή χωρίς φιλμ, επενδεδυμένα (για ποιοτικές πόρτες), υψηλής αντοχής στην υγρασία (κόντρα πλακέ θαλάσσης) κλπ.

Τα ελαφρά πάνελ τύπου σάντουϊτς από κυψελωτό ή κυματιστό χαρτόνι κτλ. είναι και αυτά αντικολλητά προϊόντα όπως το κόντρα πλακέ, με οικολογική διάσταση και με πάρα πολλά τεχνικά πλεονεκτήματα

elafra-panel-3
Καμπυλωτά ελαφρά πάνελ

Ωστόσο, παρά την προώθησή τους από την ξυλοβιομηχανία, δεν σημείωσαν ακόμη ικανοποιητική διείσδυση στην αγορά των επίπλων και επιπλώσεων, κάτι που αναμένεται ότι οπωσδήποτε θα συμβεί στο μέλλον.

Ακόμη, τα ελαφρά πάνελ μπορεί και να παρεξηγήθηκαν. Τα ελαφρά πάνελ ποτέ δεν είπαν ότι ήρθαν να ανταγωνιστούν τα πάνελ ξύλου. Ο χρήστης πρέπει να κοιτάξει αν η χρήση του ελαφρού πάνελ έχει κάποιο νόημα, όπως π.χ. στην επένδυση των επιφανειών του ασανσέρ που η δουλειά του είναι να ανεβοκατεβαίνει καταναλώνοντας τη λιγότερη δυνατή ενέργεια, ή όταν μειώνει το κόστος εγκατάστασης, ή το κόστος μεταφοράς κτλ. και γενικά όταν το βάρος μιας κατασκευής είναι θέμα.

Πλακάζ- Γιατί να το επιλέξετε

Το βιομηχανικό πλακάζ ή πηχόπλακα ή blockboard είναι το υλικό των επιφανειών των ποιοτικών, άρα και ακριβών επίπλων/επιπλώσεων και των εσωτερικών κουφωμάτων.

plakaz

Είναι ένα πάνελ όπου ο πυρήνας κατασκευάζεται από συγκολλημένα πηχάκια λευκής, άρα και ελαφρής ξυλείας, που επενδύονται εξωτερικά με καπλαμά ή άλλα επενδυτικά φύλλα της προτίμησης του χρήστη. Λόγω αυτού του τρόπου κατασκευής το πλακάζ έχει ως υλικό ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά και λειτουργικότητα.

Είναι ελαφρύτερο από το κόντρα πλακέ, κάτι που το κάνει ιδιαίτερα σημαντικό στην επιπλοποιία, ενώ για τον ίδιο λόγο χρησιμοποιείται στην κατασκευή εσωτερικών πορτών και στις κάσες τους. Αν και ελαφρύ έχει πολύ καλό κράτημα βίδας.

Είναι ελάχιστα επιρρεπές στην κάμψη – σχεδόν είναι άκαμπτο – με αποτέλεσμα να προτιμάται από το κόντρα πλακέ όταν πρόκειται για κατασκευές που λυγίζουν, όπως οι βιβλιοθήκες με ράφια μεγάλου μήκους (1,80-2,10 μέτρα), ή όταν πρόκειται για μεγάλες επιφάνειες τραπεζιών, γραφείων, πινάκων κτλ.

 plakaz-1 plakaz-xyloy-2

 

Το πλακάζ είναι φθηνότερο από την ποιοτική σκληρή ξυλεία. Θεωρείται ακριβότερο υλικό από το κόντρα πλακέ, αλλά η σύγκριση τιμών εξαρτάται από τις ποιότητες.

Χάρντ μπορντ /Hardboard- Γιατί να το επιλέξετε

Η ινοσανίδα χάρντ μπορντ είναι μια από τις φθηνότερες επιλογές και χρησιμοποιείται όπου δεν απαιτείται αντοχή, π.χ. πάτοι συρταριών.

laminated_hardboard-1 hardboard-2

Παράγεται από ίνες ξύλου που προέρχονται από εκχυλίσματα ξυλοπολτού και αποβλήτων ξύλου.

Μειονεκτήματα: Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εξωτερικά επειδή απορροφά νερό.

Πλεονεκτήματα: Υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι ινοσανίδας χάρντ μπορντ που είναι και εμπορικά διαθέσιμες: στάνταρ, μεσαία και η περασμένη με λαδομπογιά που την καθιστά πιο σκληρή και πιο ανθεκτική στις γρατσουνιές και την υγρασία.

hardboard-1

Για ειδικούς σκοπούς υπάρχουν οι ανάλογες ινοσανίδες που μπορεί να είναι ανάγλυφες, ή διάτρητες, ή με πλαστική επικάλυψη ή επενδεδυμένες με καπλαμά.