Το χρωματικό κοντράστ στις ξύλινες επιφάνειες

Σε οποιαδήποτε κατασκευή το κοντράστ (αντίθεση) δίνει μια άλλη διάσταση.
Στα έπιπλα, τις επιπλώσεις και τις άλλες ξύλινες κατασκευές, το χρώμα των ξύλων, τα νερά και το σχέδιό τους μπορούν κάλλιστα να δημιουργήσουν κοντράστ, αρκεί…. να μην το παρακάνουμε, γιατί «ουκ εν τω πολλώ το ευ»!
Αυτό που έχει σημασία είναι να συνειδητοποιήσουμε τι είδους κοντράστ θέλουμε και που χρειάζεται να το χρησιμοποιήσουμε. Δηλαδή, υπάρχουν κάποιες βασικές αρχές που πρέπει να έχετε κατά νου για να βρει η δουλειά σας ανταπόκριση…

 

Η βιβλιογραφία για το κοντράστ στη διακόσμηση είναι πλούσια, ενώ πληθώρα αναφορών υπάρχει και στο ιντερνέτ.
Απ’ τις πηγές αυτές εμείς επιλέξαμε να συζητήσουμε εδώ θέματα που αφορούν το κοντράστ της επιπλοξυλουργικής και κυρίως αυτό που δημιουργούν τα διάφορα είδη ξύλων ή και ένα μόνο ξύλο.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι είχαν καταλάβει από νωρίς τις αισθητικές δυνατότητες που προσέφερε το κοντράστ και φρόντιζαν να διακοσμούν ανάλογα τα έπιπλα που κατασκεύαζαν με ελεφαντόδοντο, έβενο και χρυσό.
Το είχαν καταλάβει και οι τεχνίτες που δούλευαν το στυλ Biedermeier. Γι’ αυτό φρόντιζαν να τονίζουν τις επιφάνειας από ξύλο σημύδας με πιο σκούρες διακοσμήσεις και μορφές.
Ακόμη και στα έπιπλα του στυλ Shaker μπορούμε να βρούμε μετώπες συρταριών ανοιχτόχρωμων ξύλων με πλαίσια στο χρώμα του κόκκινου, του κίτρινου και του μπλε.

Μεγάλες επιφάνειες, ήπιο κοντράστ
Όταν χρησιμοποιείτε το κοντράστ σε μεγάλες δόσεις, κάντε το πιο διακριτικό.
Η αίσθηση του φευγαλέου είναι καλή.
Σ’ αυτό το αποθηκευτικό έπιπλο (στυλ Arts-and-Crafts) χρησιμοποιήθηκαν για τα πλαίσια λευκή δρυς κομμένη σε τέταρτα και για τις επιφάνειες ευρωπαϊκή οξιά
Το ανοικτό χρώμα της οξιάς δένει με το πιο σκούρο χρώμα της δρυός, ενώ τα έντονα νερά της δρυός συμπληρώνουν την άτονη εικόνα που βγάζουν τα νερά της οξιάς.

Μελωδία-όχι κακοφωνία
Το βαθυκόκκινο βυσσινί του βυσινόξυλου είναι ασυνήθιστο χρώμα για ξύλο και πολύ διαφορετικό από τους χρυσαφένιους τόνους που έχει το σφεντάμι, τουλάχιστον σ’ αυτό το κομμάτι.

Συνεπώς εδώ το κοντράστ φωνάζει, αντί να τραγουδάει.

Παρομοίως, το padauk και το redheart φαντάζουν πολύ έντονα και δεν συνδυάζονται εύκολα με το σφεντάμι.

Δεν είναι λίγοι οι κατασκευαστές που πραγματικά χάνουν το μέτρο μόλις βρεθούν μπροστά σε μια ποικιλία από πραγματικά θαυμάσια ξύλα.
Σε αυτή την περίπτωση η ξύλινη επιφάνεια με έντονο κοντράστ αρχίζει να φωνάζει αντί να τραγουδά.

Ο πρώτος κανόνας είναι να διαλέξετε ξύλα που μπορούν να ταιριάξουν, π.χ. σφεντάμι και κερασιά.

Παρακάτω θα σας δείξουμε 15 συνδυασμούς ξύλων, άλλοι καλοί κι άλλοι κακοί, ώστε να μπορέσετε να κάνετε τη σωστή επιλογή.

Μόνο αν γνωρίζετε καλά την τέχνη της μαρκετερί μπορείτε να χρησιμοποιήσετε περισσότερα από τρία με τέσσερα ξύλα, αλλιώς μην το επιχειρήσετε (τα δευτερεύοντα ξύλα που δεν φαίνονται δεν έχουν καμία σημασία).

Αν χρησιμοποιήσουμε πολλά υλικά που κάνουν κοντράστ, τότε το κομμάτι μας δεν θα τραβά το μάτι σε ένα συγκεκριμένο σημείο.

Το κυρίαρχο στοιχείο θα πρέπει να είναι μόνο ένα ξύλο (ή δύο αν είναι παρόμοια).

Επίσης, έχει σημασία η ιεραρχία των ξύλων, οπότε εκεί που θέλετε να δώσετε έμφαση χρησιμοποιείτε το πιο επιβλητικό ξύλο.

‘Ουκ εν τω πολλώ το ευ», ιδιαίτερα αν πρόκειται για συνδυασμούς με υψηλό κοντράστ όπως λευκή δρυς και έβενος.

Προτιμήστε να χρησιμοποιείτε αυτά τα είδη ξύλων για σκαλίσματα και διακοσμήσεις.
Επίσης, αν χρησιμοποιηθούν πολλά και διαφορετικά υλικά σε μεγάλες επιφάνειες, το αποτέλεσμα δεν θα είναι αισθητικό.
Αλλά και στην περίπτωση που θέλετε να έχετε ακριβώς ένα τέτοιο αποτέλεσμα, καλό είναι να δημιουργήσετε μερικά σημεία που να μπορεί να ξεκουραστεί το μάτι, όπως είναι τα σημεία με τελείως ουδέτερα νερά ή χρώματα.

Αφήστε το κοντράστ να σας οδηγήσει

Όταν συνδυάζουμε σκουρόχρωμα με ανοικτού χρώματος ξύλα, η αντίθεση που δημιουργούν τα κάνει να φαίνονται και πιο φωτεινά και πιο έντονα.

Καθορίστε τη μορφή με κοντράστ. Τονίζοντας ιδιαίτερα τα πόδια του τραπεζιού με κομμάτια από έβενο και κάνοντας το ίδιο και στην τραβέρσα, το μάτι πέφτει πάνω στη δομή του επίπλου, καθορίζοντας έτσι τη μορφή του.

Αυτή η αντίθεση τραβά το μάτι όποιου βλέπει το έπιπλο και μας είναι χρήσιμη αν θέλουμε να τονίσουμε συγκεκριμένα σημεία του σχεδίου, όπως το περίγραμμα από έβενο ενός τραπεζιού από ανοιχτόχρωμο ξύλο ή το πάνελ μιας πόρτας από ξύλο το χρώμα και η μορφή του οποίου θέλουμε να μην περνούν απαρατήρητα.
Έτσι, παίζοντας με αυτή την ιδέα μπορείτε να διακοσμήσετε τα πόδια ή την ποδιά ενός τραπεζιού με σκαλίσματα σε άλλο χρώμα.

Η αντίθεση που δημιουργούν οι λεπτές γραμμές από ένα άλλο χρώμα τείνουν να λειτουργούν σαν οδηγός για το μάτι.
Όσο πιο έντονη είναι η χρωματική διαφορά ή το σχήμα ανάμεσα στα κομμάτια ενός επίπλου τόσο πιο εύκολα θα ξεχωρίζει το κομμάτι αυτό από το όλο σύνολο.
Μπορείτε, για παράδειγμα, να κάνετε το επάνω μέρος ενός τραπεζιού να ξεχωρίζει από την βάση χρησιμοποιώντας διαφορετικά υλικά ή διαφορετικά χρώματα.
Αρέσει γενικά να δημιουργούνται αντιθέσεις στα σημεία όπου το ένα υλικό διαδέχεται το άλλο.
Το στοιχείο που θα δημιουργήσει την αντίθεση δεν χρειάζεται να είναι απαραιτήτως μεγάλο, απλά να μπορεί να κάνει αισθητή την παρουσία του.
Για παράδειγμα, στο κάτω μέρος του ποδαριού ενός τραπεζιού και στο σημείο όπου το χρώμα αρχίζει να γίνεται σταδιακά πιο ανοικτό μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σαν ρεβέρ ένα κομμάτι από έβενο ή δρυ.
Το ίδιο μπορεί να γίνει και στην ποδιά που κρατά σταθερή τη βάση του τραπεζιού.
Παράλληλα, ένα πιο σκούρο περίγραμμα στο κάσωμα γύρω από μια πόρτα δημιουργεί την αίσθηση ότι υπάρχει ένα περίγραμμα μέσα σε ένα άλλο περίγραμμα.

Φροντίστε το φινίρισμα

Πολλά ξύλα τείνουν με τον καιρό να αποκτούν ένα πιο ανοικτό ή πιο σκούρο καφέ χρώμα. Αυτό ίσως να μην σας αρέσει γιατί θέλετε ένα κοντράστ που να αντέχει στο χρόνο.

Τα σκληρά ξύλα της τροπικής ζώνης καταφέρνουν να διατηρούν ως έναν βαθμό το χρώμα τους, αλλά τα περισσότερα ξύλα αρχίζουν να ξεθωριάζουν αν έχουν βαθύ κόκκινο (βυσσινί) με κόκκινο χρώμα ή γενικά αν είναι σκουρόχρωμα ή ανοιχτόχρωμα.

Συνεπώς, αν θέλετε ανεξίτηλα χρώματα καλό είναι να χρησιμοποιείτε ξύλα που ναι μεν κάνουν αντίθεση αλλά δεν ξεθωριάζουν, όπως π.χ. το πουρνάρι και ο έβενος.

Τέλος, αν δεν φροντίσετε το φινίρισμα υπάρχει πιθανότητα να καταστρέψετε ένα καλό κοντράστ.
Είναι καλύτερα να πλανίζετε και ξύνετε τις επιφάνειες των ξύλων παρά να τις λειαίνετε με γυαλόχαρτα που θα καλύψουν τα πάντα με σκόνες μπογιάς και ξύλου.
Επίσης, ένα λεπτό στρώμα διαφανούς γομαλάκας εμποδίζει το χρώμα των σκούρων ξύλων να περάσει στα πιο ανοικτά.
Εντοπίστε το πιθανό πρόβλημα όσο γίνεται πιο νωρίς, τεστάροντας το φινίρισμα που θέλετε να χρησιμοποιήσετε σε δείγματα από τα ίδια ξύλα.
Στην περίπτωση όπου το χρώμα του ενός ξύλου βάφει το άλλο, περάστε τα πιο ανοικτού χρώματος ξύλα με δύο χέρια υλικού στεγανοποίησης.
Όλα τα φινιρίσματα τείνουν να κιτρινίζουν με τον καιρό, αν και τα λούστρα και τα υδροδιαλυτά βερνίκια δείχνουν να αντέχουν στο χρόνο.
Συνεπώς, είναι η καλύτερη επιλογή όταν θέλουμε το κοντράστ να αντέχει.

Ξύλα για κοντράστ: Ένας κάποιος οδηγός…

Στα δείγματα των παρακάτω φωτογραφιών κάποια κοντράστ βασίζονται στα χρώματα των ξύλων, ενώ σε άλλα τα νερά και η σχεδίασή τους είναι αυτά που κάνουν την αντίθεση (κοντράστ).

Σε ορισμένα παραδείγματα έχει προστεθεί ένα μικρό κομματάκι από κάποιο άλλο τρίτο ξύλο ώστε να γίνει παιχνίδι με τα δύο βασικά.
Δεν χρειάζεται να κολλάτε επακριβώς και κατά γράμμα στα καθιερωμένα.

Για παράδειγμα, σε μια φωτογραφία έχουμε πλαίσιο από μαόνι και πάνελ από κερασιά, αλλά μπορείτε το συνδυασμό αυτόν και να τον αντιστρέψετε.
Χρειάζεται, βέβαια, προσοχή: Στις περισσότερες των περιπτώσεων το αποτέλεσμα βγάζει καλύτερη αισθητική όταν το πλαίσιο γίνεται από ξύλο με σκούρο χρώμα, αλλά δεν αποκλείεται και το αντίστροφο.
Φυσικά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ξύλα με χρώμα παρόμοιο αυτού των παραδειγμάτων του μπούσουλα.
Σε αρκετές λεζάντες αναφέρονται πιθανοί συνδυασμοί φθηνών ξύλων ή ξύλων με εμπορική διαθεσιμότητα.

Συνδυασμοί με όχι και τόσο αισθητικό αποτέλεσμα

 

Συνδυασμοί με αισθητικό αποτέλεσμα

 

Διάφορες εφαρμογές του κοντράστ σε έπιπλα, επιπλώσεις, ξύλινες κατασκευές και ξύλινα προϊόντα.