ΚΑΠΛΑΜΑΣ: Όταν ζητούμενο είναι η φυσικότητα και η μοναδικότητα

Σε καιρούς όπως οι σημερινοί που υπάρχει μεγάλη ευαισθητοποίηση και γίνεται πολύς λόγος σε θέματα βιωσιμότητας, οι ανανεώσιμες πρώτες ύλες βρίσκονται στην πρώτη θέση της επικαιρότητας και της ζήτησης.

Στον κατάλογο με τις ανανεώσιμες πρώτες ύλες το ξύλο αποτελεί το πλέον ευέλικτο φυσικό προϊόν.

Το ξύλο δεν χρησιμοποιείται μόνο για την κατασκευή επίπλων, αλλά και σαν επένδυση σε δάπεδα, τοίχους, πόρτες, παράθυρα, σκάλες, κολώνες κτλ. καθώς και για κατασκευή σπιτιών. Πέρα από το μασίφ, μια άλλη ευρέως διαδεδομένη χρήση του φυσικού ξύλου είναι σε μορφή καπλαμά.

Τα φύλλα του καπλαμά αποτελούν την ιδανικότερη λύση για την επένδυση των επιφανειών των υψηλής ποιότητας επίπλων αλλά και για φωτιστικά, εσωτερικά μέρη αυτοκινήτων, εξαρτήματα από γυαλί, αθλητικά είδη, ή ακόμα και σαν mouse pads.

Η δημοτικότητα του καπλαμά πηγάζει από το φυσικό χρώμα του ξύλου του.
Καθώς οι χρωματικές διαφορές των ξύλων είναι μεγάλες όχι μόνο ανάμεσα στα διάφορα είδη δέντρων, αλλά και ανάμεσα στα διάφορα κομμάτια του κορμού ενός δέντρου και καθώς οι βένες του ξύλου μπορεί να είναι από αραιές μέχρι πιο πυκνές, ένα έπιπλο με επένδυση καπλαμά μετατρέπεται σε μοναδικό αντικείμενο.

Η επιφάνεια των δέντρων δεν είναι απαραίτητα καλαίσθητη όταν τα βλέπουμε από απόσταση. Μάλιστα το χειμώνα, όταν έχουν χάσει όλο το εντυπωσιακό τους φύλλωμα και σε καιρικές συνθήκες με πυκνή ομίχλη, τα δέντρα αποκτούν μια μυστηριακή και τρομακτική εικόνα. Παρόλα αυτά, μέσα τους το ξύλο κρύβει έναν κόσμο φαντασίας με μυριάδες αποχρώσεις και σχέδια.

Ο εντοπισμός του δέντρου που είναι κατάλληλο για την παραγωγή λεπτών φύλλων καπλαμά γίνεται από ειδικά άτομα με βαθειά γνώση του ξύλου και εκπαιδευμένο μάτι.
Συνήθως τα συγκεκριμένα δέντρα πρέπει να έχουν μεγαλώσει γι’ αυτού του είδους τη χρήση.

Οι καπλαμάδες που χρησιμοποιούνται περισσότερο προέρχονται από τα είδη δεσποτάκι, οξιά, σφεντάμι, δρυ, καρυδιά και κερασιά.
Όταν ένα δέντρο μεγαλώνοντας αποκτήσει τη διάμετρο και το σχήμα που το κάνουν κατάλληλο για καπλαμά, υλοτομείται αμέσως.

Η ιδανική περίοδος υλοτομίας είναι ο χειμώνας.
Το χειμώνα το δέντρο είναι σχεδόν ξηρό από χυμούς, οπότε το ξύλο του κατά κάποιον τρόπο πέφτει σε νάρκη καθώς σταματάει να αναπτύσσεται και να σχηματίζει ετήσιους δακτύλιους.

Μετά την υλοτομία του δέντρου αφαιρούνται τα κλαδιά του και ο κορμός πηγαίνει στο τμήμα του πριστηρίου της ξυλοβιομηχανίας όπου τεμαχίζεται σε κορμοτεμάχια από τα οποία παράγεται ο καπλαμάς με δύο τρόπους: είτε με εκτύλιξη σε συνεχή φύλλα – όπως γίνεται με την ξύστρα όταν ανοίγουμε τη μύτη του μολυβιού/βιομηχανικός καπλαμάς- είτε με επίπεδη κοπή των κορμοτεμαχίων σε φύλλα κατά τρόπο που να πάρουμε την καλύτερη οπτική εικόνα των βενών του ξύλου (διακοσμητικός καπλαμάς).

Το πάχος των φύλλων του καπλαμά εξαρτάται από τη χρήση για την οποία προορίζονται.
Τα πολύ λεπτά φύλλα καπλαμά έχουν πάχος μόλις 0,45 χιλιοστά, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις φύλλων με πάχος άνω των έξι χιλιοστών.

Τα φύλλα του καπλαμά χρειάζεται να στεγνώσουν με αργό και προσεκτικό τρόπο ώστε το ξύλο τους να μην σκεβρώσει ή σπάσει.
Ακολουθεί η διαλογή των φύλλων κατά ποιότητα και ανάλογα με το είδος, ο τεμαχισμός τους στις διάφορες επιθυμητές διαστάσεις και η στοίβαξη τους.

Η επόμενη φάση του ταιριάσματος και της συρραφής των κομματιών του καπλαμά είναι πραγματική τέχνη!
Εδώ άτομα προικισμένα με καλαισθησία δημιουργούν μια επιφάνεια καπλαμά συνθέτοντας μικρότερα κομμάτια κατά τρόπο που να δένουν αισθητικά οι χρωματισμοί και ο σχεδιασμός των βενών του ξύλου.
Π.χ. ένας συχνός τρόπος είναι όταν τα κομμάτια τοποθετούνται απέναντι όπως οι σελίδες ενός ανοιχτού βιβλίου.

Τέλος, τα έτοιμα φύλλα συγκολλούνται με πίεση πάνω σε υπόστρωμα από μοριοσανίδα, MDF, κοντραπλακέ, πλακάζ, ή πάνελ φθηνού ξύλου μασίφ, για να δημιουργηθεί έτσι η επιφάνεια ενός γραφείου, τραπεζιού, δαπέδου κτλ.

Επιπρόσθετα για καπλαμά μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο:
ΠΑΝΕΛ ΞΥΛΟΥ & ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ