Αναπαραγωγή της ιστορικής πολυθρόνας F51 που φαίνεται εμπνευσμένη από τον μαίανδρο

Στην τελευταία Διεθνή Έκθεση Επίπλων Κολωνίας (imm 16-22 Ιανουρ. 2017) ο οίκος επίπλων Tecta –εταιρεία που εξειδικεύεται στην παραγωγή vintage design items – παρουσίασε σε πιστή αναπαραγωγή την ιστορική πολυθρόνα F51, η οποία σχεδιάστηκε από τον Βάλτερ Γκρόπιους (Walter Gropius, 18 Μαΐου 1883 – 5 Ιουλίου 1969), Γερμανό αρχιτέκτονα και ιδρυτή του Μπαουχάους.

Η συγκεκριμένη πολυθρόνα θεωρείται ο πρόδρομος της σύγχρονης αρθρωτής καρέκλας, ο δε σχεδιασμός της φαίνεται εμπνευσμένος από το σχήμα του μαιάνδρου.

Σήμερα το κάθισμα αυτό προσφέρεται από την Tecta σε 141 διαφορετικές χρωματικές αποχρώσεις – από έντονο πράσινο, φούξιο ή γαλάζιο μέχρι γκρι, βαθυκόκκινο και μαύρο σε διάφορες αποχρώσεις.
Παράλληλα, διατίθεται σε επτά διαφορετικές ταπετσαρίες από βαμβακερά υφάσματα μέχρι μάλλινα, δερμάτινα και ντιαγκονάλ υφαντά.

Αξίζει να κάνουμε μια βουτιά στην ιστορία του ντηζάϊν για να θυμηθούμε τη γέννηση και τον δημιουργό της πολυθρόνας F51.

Ο χώρος για τον οποίον προοριζόταν η καρέκλα αυτή ήταν το γραφείο του Walter Gropius που σχεδιάστηκε ειδικά για την ιστορική «Μεγάλη Έκθεση Bauhaus» του 1923.
Θεωρείται ο πρώτος χώρος στον κόσμο που απέπνεε μια ολοκληρωμένη χωροταξική διακόσμηση/διαρρύθμιση.
Έμοιαζε σαν να ήταν έκθεση ενός ιδανικού χώρου μελέτης (αναγνωστήριο), καθώς διέθετε καθιστικό και χώρο εργασίας με καρέκλα και γραφείο.

Οι διαστάσεις του χώρου ήταν αυστηρά κυβιστικές με πλευρές 5 Χ 5 Χ 5 μέτρων, ενώ υπήρχε άλλος ένας χώρος σε διαστάσεις κύβου, το «ησυχαστήριο», που ξεχώριζε από το τετράγωνο χαλί και την πολύ προσεκτικά διαρρύθμιση των επίπλων, τα οποία ακολουθούσαν όλα κυβιστικό σχήμα και είχαν ως χαρακτηριστικό τους τις ορθές γωνίες. Η οριοθέτηση του ύψους του συγκεκριμένου χώρου, που βρισκόταν μέσα στο κυρίως δωμάτιο, γινόταν με την βοήθεια κρεμαστών φωτιστικών σε στιλ γιρλάντας.

Αυτό λοιπόν το γραφείο είχε περιπέσει σε αχρηστία για αρκετές δεκαετίες μέχρι που το 1997, κατά την διάρκεια των εργασιών ανακαίνισης του πανεπιστημίου Bauhaus, δημιουργήθηκε ένας πλήρως λειτουργικός χώρος σε πιστή αναπαράσταση του τότε γραφείου.

Ο Walter Gropius είχε σχεδιάσει μια σειρά από κλασσικού σχήματος αντικείμενα για να διακοσμήσει με αυτά το γραφείο του. Τα αντικείμενα αυτά ακολουθούσαν αυστηρά τις γεωμετρικές αρχές με γραμμές και λωρίδες, κύβους και τετράγωνα.

Ένα από τα βασικά στοιχεία του συγκεκριμένου γραφείου ήταν η πολυθρόνα F51 η οποία αποτέλεσε το αρχέτυπο των κυβιστικών επίπλων και θεωρείται πρόδρομος της σύγχρονης αρθρωτής καρέκλας.

Το αρχικό σχέδιο είχε συνδυαστεί με ογκώδη μαξιλάρια με αποτέλεσμα η καρέκλα να μοιάζει με κύβο μέσα στον οποίο είχε προσαρμοστεί το κάθισμα. Μόνο μετά από προσεκτική παρατήρηση γινόταν εμφανές ότι την καρέκλα αποτελούσαν ένας συνδυασμός διαφορετικών ορθογωνίων μπλοκ.

Η συγκεκριμένη στιβαρή πολυθρόνα δεν διέθετε πίσω ποδαρικά, με αποτέλεσμα η πλάτη να μην αγγίζει το δάπεδο. Χαρακτηριστικό στοιχείο της ήταν ένας αρθρωτός βραχίονας που σχηματιζόταν από τον ίδιο τον ξύλινο σκελετό.

Πιστεύεται πως ο Gropius χρησιμοποίησε το σχήμα του μαιάνδρου, το οποίο ήταν εμφανές στοιχείο και στο υπόλοιπο δωμάτιο.

Στην ουσία, η πλάτη και τα μπράτσα αποτελούνται από ένα προφίλ διαστάσεων 5 Χ 5 εκατοστών, το οποίο πηγαίνει περιμετρικά της βάσης.
Ο αρθρωτός βραχίονας, παρά τη στιβαρότητα και το σφικτό του σχήμα, έδινε στο σχέδιο του επίπλου την αίσθηση της συνεχούς ροής.
Το καθιστικό του γραφείου είχε δύο τέτοιου είδους πολυθρόνες και έναν καναπέ, το πρωτότυπο του οποίου είχε ταπετσαρία από κίτρινο τραχύ ύφασμα.