ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΗΠΑ: Οι δυνάμεις που θα την βγάλουν από την κρίση μέχρι το 2025

Και οι top 10 νέες τάσεις σχεδιασμού κατοικίας

Τα συμπεράσματα έρευνας του Αμερικανικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτόνων (ΑΙΑ) μετά την κατάρρευση της Λίμαν Μπράδερς, τα «κόκκινα» δάνεια της στεγαστικής αγοράς και την οδυνηρά αργή οικονομική ανάκαμψη.

Λέγεται συχνά από ειδικούς και μη ότι σε μια χώρα όπως η Ελλάδα χωρίς βαριά βιομηχανία, π.χ. αυτοκινητοβιομηχανία, η οικοδομή είναι μονόδρομος για την ανάπτυξη, είναι ο μοχλός, η ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας , κτλ.

Η οικοδομή, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε χώρες με προηγμένη οικονομία, όπως π.χ. οι ΗΠΑ, παραμένει μοχλός και ατμομηχανή της εθνικής οικονομίας.

Αυτά που λέμε εμείς εδώ για την οικοδομή, τα λένε και στην Αμερική.
Μάλιστα, όταν έσκασε η φούσκα της Λίμαν Μπράδερς, δημιουργήθηκαν ακριβώς οι ίδιες συνθήκες με αυτές που επικρατούν σήμερα στη χώρα μας, με κύρια χαρακτηριστικά τα «κόκκινα» δάνεια, την τεράστια προσφορά κατοικιών και την ελάχιστη ζήτηση.

Αξίζει, λοιπόν, να ρίξουμε μια ματιά στην Αμερική, για ένα νοερό πήγαινε-έλα με την ελληνική πραγματικότητα, προκειμένου να αντλήσουμε ιδέες και συμπεράσματα για την επόμενη μέρα.

Από το 2005 μέχρι σήμερα το Αμερικανικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτόνων (ΑΙΑ) παρακολουθεί τις τάσεις του σχεδιασμού κατοικίας και της στεγαστικής αγοράς πραγματοποιώντας διάφορες έρευνες σε πάνω από 500 κορυφαία αρχιτεκτονικά γραφεία των ΗΠΑ.

Δεδομένου ότι:
– Οι αρχικές έρευνες κάλυψαν χρονιές οικονομικής άνθησης.
– Οι επόμενες έρευνες κάλυψαν τις χρονιές που έσκασε η φούσκα της κτηματικής αγοράς με την πτώχευση της Λίμαν Μπράδερς και σημειώθηκε η μεγαλύτερη ύφεση από την εποχή του κραχ του 1930, και
– Οι έρευνες των τελευταίων ετών καλύπτουν την οδυνηρά αργή οικονομική ανάκαμψη…
είναι φανερό ότι τα συμπεράσματα όλων των ερευνών αφορούν μια ταραγμένη δεκαετία για την Αμερική, η οποία άφησε τα ίχνη της στην αγορά και τον σχεδιασμό της κατοικίας.

Τρεις γενιές: Baby Boom (γενιά του πολυτεχνείου στην Ελλάδα), Gen Xers (Generation X) και η γενιά του Μιλένιουμ

Ενώ ο νέος οικονομικός κύκλος, όπως ελπίζουμε όλοι, θα είναι πολύ λιγότερο άσχημος κατά την επόμενη δεκαετία, διάφορες δημογραφικές τάσεις θα διαμορφώσουν τη ζήτηση κατοικιών κατά τα προσεχή έτη.

Η πρώτη απ’ αυτές είναι η γενική γήρανση του πληθυσμού και, πιο συγκεκριμένα, η μετάβαση της γενιάς των Baby Boom (Σημείωση: η γενιά του πολυτεχνείου, κατ’ αντιστοιχία στην Ελλάδα) στην ηλικία της συνταξιοδότησης.
Αν και η αύξηση του πληθυσμού θα επιβραδυνθεί κατά τα επόμενα χρόνια, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω θα αυξηθεί δραματικά και θα αντιπροσωπεύει περίπου τα δύο τρίτα της αύξησης του πληθυσμού κατά την επόμενη δεκαετία.

Η γενιά των Gen Xers (3η γενιά από τον Β΄παγκόσμιο πόλεμο ), η οποία περιλαμβάνει αυτούς που σήμερα έχουν ηλικία μεταξύ 31 και 50 ετών (κατ’ άλλους μεταξύ 35 και 50), αποτελεί τη δημογραφική βάση για τη μελλοντική υγεία της κτηματαγοράς.
Αυτή η γενιά δέχθηκε το σκληρότερο πλήγμα από την ύφεση της κτηματαγοράς, διότι μόλις απόκτησε ιδιοκτησία κατοικίας, η αγορά κατέρρευσε.

Κατά την τελευταία δεκαετία, ενώ το εθνικό ποσοστό ιδιοκτητών κατοικίας μειώθηκε από 69% σε λιγότερο από 64%, για τα Gen Xer νοικοκυριά το ποσοστό αυτής της μείωσης ήταν δύο φορές μεγαλύτερο. (Σημείωση: Το παραπάνω ποσοστό στην Ελλάδα εκτιμάται στο 75%)

Ακόμα, από μεγάλη ανησυχία για τις μελλοντικές συνθήκες της κτηματαγοράς διακατέχεται και η γενιά του Μιλένιουμ, η μεγαλύτερη γενιά στην ιστορία των ΗΠΑ.
Η αδύναμη οικονομία επηρέασε περισσότερο αυτή τη γενιά, καθώς τα νέα παιδιά καθυστερούν να παντρευτούν, να αποκτήσουν παιδιά και να στήσουν ανεξάρτητο νοικοκυριό. Αυτό έχει περιορίσει την ανάγκη για καινούρια σπίτια, καθώς τα νοικοκυριά της Χιλιετίας στέφονται προς την ενοικίαση.

Αφήνοντας στην άκρη τις γενιές, βλέπουμε ότι η συνολική επιβράδυνση της αύξησης του πληθυσμού, μειώνει την ανάγκη για νέες κατοικίες. Ως εκ τούτου, το μεγαλύτερο μερίδιο των επενδύσεων σε κατοικίες κατά τα προσεχή έτη θα αφιερωθεί στη βελτίωση των υφισταμένων κατοικιών αντί για την κατασκευή νέων.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, περίπου το 60% των δαπανών στέγασης είχε αφιερωθεί στην κατασκευή νέων κατοικιών, σε αντίθεση με τη διατήρηση και τη βελτίωση του υπάρχοντος αποθέματος κατοικιών.
Το μερίδιο αυτό αλλάζει, και μέσα σε μια δεκαετία, θα πρέπει να δούμε ότι ο δείκτης γυρνάει, με το 60% των δαπανών τώρα να διατίθενται για το υπάρχον απόθεμα κατοικιών.

Το αναδυόμενο Home Design

Η ανάκαμψη της αγοράς κατοικιών, σε συνδυασμό τις δημογραφικές τάσεις που είναι σε εξέλιξη σε εθνικό επίπεδο, είναι οι παράγοντες που θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις τάσεις του σχεδιασμού της κατοικίας μέχρι το έτος 2025.

Στην τελευταία έρευνα «Τάσεις Σχεδιασμού Κατοικίας» του Αμερικανικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτόνων, οι αρχιτέκτονες εστίασαν στον σχεδιασμό του χώρου, στην κουζίνα και το μπάνιο, καθώς και στις διάφορες οικιακές συσκευές και τα άλλα οικιακά συστήματα και προϊόντα.
Επίσης, κατατέθηκαν αρχιτεκτονικές προτάσεις που εστίαζαν στον σχεδιασμό της γειτονιάς και της συνοικίας.

Τα βασικά σημεία που εντοπίστηκαν από την έρευνα είναι:
– Η αδιάκοπα αυξανόμενη δημοτικότητα της κουζίνας ως το επίκεντρο των δραστηριοτήτων των νοικοκυριών.
– Η αυξανόμενη δημοτικότητα ενός ανοιχτά παγκόσμιου σχεδιασμού (universal design), λιγότερου ή περισσότερου συνειδητού.
– Η αυξημένη φροντίδα για ένα υγιές περιβάλλον διαβίωσης.
– Η διαπίστωση των κερδών του βελτιωμένου σχεδιασμού.

Κορυφαία αρχιτεκτονικά γραφεία αναγνωρίζουν στα πλαίσια της έρευνας, ότι ορισμένες απ’ αυτές τις τάσεις είναι ήδη σε ισχύ και θα συνεχίσουν να αναδύονται, ενώ άλλες βρίσκονται ακόμα στο πρώιμο στάδιο της έγκρισης.